Met één dronevlucht en één orthomozaïek brengen we automatisch in kaart welk type ondergrond er op een terrein ligt én welke objecten er staan. Surface Scan leest de luchtfoto pixel per pixel en zet ze om in een verhardingskaart, oppervlaktes per ondergrond en een objectinventaris. De tool is eenvoudig uit te breiden naar nieuwe ondergronden en objecten.

De vraag

Vaak krijgen we de vraag "Kunnen jullie over een grote oppervlakte bepalen waar er asfalt, beton, klinkers, grind, zand, gras ... ligt?" Zo'n inventaris wordt vandaag vaak met de hand gemaakt. Iemand gaat ter plaatse of tekent vlakken over op een luchtfoto. Op een terrein van een paar hectare kost dat uren, en het resultaat hangt sterk af van wie het tekent.

Wij vliegen zulke terreinen al standaard in voor orthomozaïeken: één scherpe, maatvaste luchtfoto van het hele gebied. Die beelden bevatten alle informatie die je nodig hebt. Het enige wat ontbrak, was een manier om ze automatisch te lezen.

Hoe het werkt

Surface Scan analyseert de orthomozaïek pixel per pixel en kent elk stukje terrein een ondergrondklasse toe: asfalt, beton, betonklinkers, kasseien, grind of steenslag, onverhard, gras, bomen en struiken, of water. Daarna worden die pixels samengevoegd tot nette vlakken met een exacte oppervlakte in vierkante meter.

Een paar dingen maken het verschil:

• Gebouwen eruit. Daken zijn geen ondergrond. Daarom knippen we gebouwen automatisch weg op basis van de officiële gebouwenkaart van Vlaanderen (GRB, Digitaal Vlaanderen). Ze verschijnen apart in het rapport, maar tellen niet mee in de terreinberekening.
• Schaduwcorrectie. Een schaduw van een loods op asfalt blijft asfalt. De tool houdt daar rekening mee, zodat donkere zones niet zomaar als een andere ondergrond worden gezien.
• Eerlijk over twijfel. Twijfelt de tool, dan geeft hij geen gok. Zulke zones worden als niet geclassificeerd gemarkeerd. Dat zijn vaak voertuigen, opgeslagen materialen of containers: dingen die óp de ondergrond staan en niet de ondergrond zelf zijn. Je ziet dus meteen waar een menselijke controle nuttig is.
• Doorlatend of niet. Elke klasse is gekoppeld aan waterdoorlatendheid. Daardoor rolt er automatisch een verhouding uit tussen ondoorlatende verharding en doorlatende of onverharde zones.

Een voorbeeld

Op een testterrein van ruim 4.400 m², ingevlogen met een resolutie van 3 cm per pixel, duurde de volledige analyse iets meer dan een minuut. Het resultaat:

• 44,9 % onverhard en 28,2 % gras of groen
• 9,6 % grind of steenslag
• slechts 3,8 % ondoorlatende verharding (beton, klinkers, asfalt)
• 84,4 % van het terrein is waterdoorlatend
• 11,7 % niet geclassificeerd: vooral de geparkeerde voertuigen en het opgeslagen materiaal op het terrein

Wat de klant krijgt

• een overzichtelijk rapport met kaart en legende, zowel als overlay op de luchtfoto als in vlakke kleuren
• een tabel met oppervlaktes per ondergrond, in Excel en CSV
• GIS-lagen in Belgische Lambert 72-coördinaten, die zo in elk GIS-pakket of tekenprogramma te openen zijn

Eén tool, eindeloos uit te breiden

Surface Scan is geen gesloten product met een vaste lijst klassen. We kunnen de tool snel nieuwe dingen aanleren. Hoe ver dat gaat, toonden we op een industrieterrein van ruim 4 hectare.

Daar draaiden we eerst de klassieke verhardingsanalyse. Daarna lieten we de tool een tweede vraag beantwoorden over dezelfde orthomozaïek: wat staat er op het terrein? Van ondergrondanalyse gingen we zo naar objectanalyse. De tool herkent, telt en meet nu zes soorten objecten:

Elk object krijgt een eigen vlak op de kaart, met een exacte locatie en oppervlakte. Zo wordt een luchtfoto een inventaris: hoeveel containers staan er, waar liggen de putdeksels, hoeveel zonnepanelen liggen er op het dak?

Beide analyses versterken elkaar ook. In de eerste versie werden voertuigen en opgeslagen materiaal gemarkeerd als niet geclassificeerd: de tool zag wél dat daar iets stond, maar niet wat. Nu krijgen die zones een naam. De ondergrond eronder schat de tool in op basis van de omgeving. Dat maakt de berekening van verharding en waterdoorlatendheid vollediger.

Elke klant heeft andere vragen, dus we stemmen de herkenning af op wat u precies wil weten. Een rioolbeheerder wil weten waar de putdeksels liggen, een gemeente hoeveel meter wegmarkering er hernieuwd moet worden, en een bedrijf hoe zijn stock of wagenpark over het terrein verspreid staat.

Ook de schaal maakt niet uit. Of het nu om één bedrijfsterrein gaat of om een volledige wijk, industriezone of een gemeentelijk wegennet: de werkwijze blijft dezelfde. Een groter gebied kost meer vliegtijd, niet meer handwerk.

Toepassingen

• verhardingsgraad en waterdoorlatendheid in kaart brengen voor vergunningsdossiers of hemelwaterberekeningen
• ontharding plannen en opvolgen: waar ligt er verharding die weg kan, en hoeveel m² is dat?
• inventarissen van wegen, parkings en bedrijfsterreinen voor beheer en onderhoud
• objecten inventariseren en tellen voor asset management: putdeksels, wegmarkering, containers, zonnepanelen
• stock en bezetting opvolgen: materiaalopslag, parkings en wagenparken
• veranderingen opvolgen door hetzelfde terrein na verloop van tijd opnieuw in te vliegen

Waarom dit bij AirScout past

Een drone is voor ons een meetinstrument, geen doel op zich. De echte waarde zit in wat je met de beelden kan beslissen. Surface Scan is daar een goed voorbeeld van: een concrete vraag van een klant, een oplossing op maat, en een resultaat dat meteen bruikbaar is.

De classificatie is automatisch en daarom indicatief. Waar nodig controleren en verfijnen we het resultaat voor oplevering.